Kurs G1 jest przeznaczony dla osób, które wykonują lub planują wykonywać prace przy urządzeniach, instalacjach i sieciach elektroenergetycznych. Dotyczy przede wszystkim przygotowania do egzaminu kwalifikacyjnego w zakresie eksploatacji albo dozoru urządzeń elektrycznych. Sam udział w szkoleniu nie nadaje jednak uprawnień — kwalifikacje uzyskuje się dopiero po zdaniu odpowiedniego egzaminu przed właściwą komisją.

Czym są uprawnienia G1?

Oznaczenie G1 odnosi się do grupy urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych. W praktyce kwalifikacje G1 mogą być potrzebne osobom, które zajmują się między innymi obsługą, konserwacją, remontami, montażem lub pracami kontrolno-pomiarowymi przy instalacjach elektrycznych.

Zakres wymaganych kwalifikacji zależy od rodzaju wykonywanych czynności, urządzeń oraz stanowiska pracy. Dlatego przed zapisaniem się na szkolenie warto ustalić, jakie zadania będą należeć do obowiązków zawodowych i jaki zakres egzaminu będzie odpowiedni.

W języku potocznym uprawnienia G1 bywają nazywane „uprawnieniami SEP”. SEP, czyli Stowarzyszenie Elektryków Polskich, jest jednak nazwą organizacji, a nie ogólnym określeniem każdej kwalifikacji. Dokument potwierdzający kwalifikacje wydaje komisja kwalifikacyjna uprawniona do przeprowadzania egzaminów.

Kurs G1 – dla kogo jest przeznaczony?

Szkolenie może być przydatne zarówno dla osób rozpoczynających pracę w branży elektrycznej, jak i dla doświadczonych pracowników, którzy potrzebują formalnego potwierdzenia kwalifikacji. W szczególności kurs G1 jest kierowany do osób wykonujących lub planujących wykonywać pracę na stanowiskach związanych z:

  • montażem i uruchamianiem instalacji elektrycznych,
  • obsługą urządzeń i sieci elektroenergetycznych,
  • konserwacją oraz naprawą instalacji,
  • pracami elektromontażowymi i technicznym utrzymaniem obiektów,
  • usuwaniem awarii elektrycznych,
  • kontrolą i pomiarami — jeżeli obejmuje je wybrany zakres kwalifikacji,
  • nadzorem nad pracami przy urządzeniach i instalacjach elektrycznych.

Ostateczna przydatność określonego zakresu G1 zależy od stanowiska i rzeczywiście wykonywanych czynności. Osoba zajmująca się wyłącznie obsługą urządzeń może potrzebować innego zakresu niż elektryk wykonujący pomiary albo osoba nadzorująca pracę zespołu.

Dla osób początkujących

Kurs może stanowić uporządkowane wprowadzenie do zagadnień związanych z bezpieczeństwem pracy przy instalacjach elektrycznych. Jest pomocny osobom, które zdobywają pierwsze doświadczenia zawodowe, uczą się zawodu albo chcą rozszerzyć swoje możliwości zatrudnienia.

Trzeba jednak pamiętać, że szkolenie przygotowujące do egzaminu nie zastępuje całego kształcenia zawodowego ani praktyki. W przypadku niektórych stanowisk pracodawca może oczekiwać również wykształcenia kierunkowego, doświadczenia, dodatkowych uprawnień lub umiejętności praktycznych.

Dla elektryków i pracowników utrzymania ruchu

Do tej grupy należą między innymi elektrycy, elektromonterzy, technicy utrzymania ruchu oraz pracownicy odpowiedzialni za sprawność instalacji w zakładach przemysłowych, obiektach handlowych, biurowych i mieszkalnych.

W ich przypadku szkolenie pomaga usystematyzować wiedzę potrzebną do egzaminu oraz przypomnieć zasady bezpiecznej organizacji pracy. Zakres powinien odpowiadać urządzeniom i czynnościom występującym na danym stanowisku.

Dla osób prowadzących działalność gospodarczą

Właściciele firm instalacyjnych, serwisowych i technicznych mogą potrzebować kwalifikacji G1, jeżeli osobiście wykonują prace przy urządzeniach lub instalacjach elektrycznych. Uprawnienia mogą być również wymagane od pracowników realizujących takie zadania.

Sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej nie przesądza jednak o konieczności posiadania konkretnego zakresu kwalifikacji. Decydujące znaczenie mają rodzaj usług, zakres czynności i aktualne wymagania dotyczące danego stanowiska lub zlecenia.

Eksploatacja i dozór – jaka jest różnica?

Podczas wyboru szkolenia trzeba zwrócić uwagę na rozróżnienie między kwalifikacjami w zakresie eksploatacji oraz dozoru.

Eksploatacja dotyczy praktycznych czynności wykonywanych przy urządzeniach, instalacjach i sieciach. Mogą to być między innymi obsługa, konserwacja, remonty, montaż oraz prace kontrolno-pomiarowe, o ile zostały ujęte w zakresie egzaminu.

Dozór odnosi się do organizowania, kierowania lub nadzorowania prac związanych z eksploatacją urządzeń i instalacji. Kwalifikacje dozoru mogą być potrzebne osobom odpowiedzialnym za pracę innych osób, stan techniczny instalacji albo prawidłową organizację czynności.

Zakres E i D nie jest automatycznie taki sam. Można ubiegać się o kwalifikacje odpowiednie do wykonywanych obowiązków, a w niektórych przypadkach potrzebne mogą być oba zakresy. Przed wyborem wariantu należy porównać wymagania stanowiska z zakresem wskazanym we wniosku egzaminacyjnym.

Co obejmuje przygotowanie do egzaminu G1?

Program szkolenia powinien odpowiadać zakresowi egzaminu oraz aktualnym wymaganiom właściwej komisji. Zwykle przygotowanie obejmuje zagadnienia dotyczące:

  • budowy i zasad działania wybranych urządzeń, instalacji oraz sieci elektroenergetycznych,
  • zasad eksploatacji i bezpiecznej organizacji pracy,
  • ochrony przeciwporażeniowej i ochrony przeciwpożarowej,
  • postępowania w przypadku awarii lub porażenia prądem,
  • zasad wykonywania konserwacji, napraw, montażu i kontroli,
  • odpowiedzialności osób wykonujących oraz nadzorujących prace.

Jeżeli kandydat chce uzyskać kwalifikacje w zakresie pomiarów, powinien upewnić się, że ten zakres został wyraźnie uwzględniony w przygotowaniu i dokumentacji egzaminacyjnej. Nie każda osoba posiadająca kwalifikacje G1 ma automatycznie uprawnienia obejmujące wszystkie rodzaje prac pomiarowych.

Kurs, egzamin i uprawnienia – trzy różne etapy

Wybierając kurs G1, warto rozdzielić trzy kwestie:

  1. Szkolenie – służy przygotowaniu merytorycznemu do egzaminu.
  2. Egzamin kwalifikacyjny – przeprowadza go uprawniona komisja, która ocenia wiedzę kandydata.
  3. Świadectwo kwalifikacyjne – dokument potwierdzający uzyskanie kwalifikacji w określonym zakresie po zdanym egzaminie.

Uczestnictwo w kursie nie oznacza automatycznego uzyskania uprawnień. O ich przyznaniu decyduje wynik egzaminu oraz spełnienie wymagań formalnych określonych w aktualnych przepisach i przez właściwą komisję.

Jak przygotować się do wyboru kursu?

1. Określ stanowisko i zakres obowiązków

Zacznij od sprawdzenia, jakie czynności będziesz wykonywać. Inne potrzeby może mieć osoba zajmująca się obsługą urządzeń, inne monter instalacji, a jeszcze inne kierownik lub osoba nadzorująca prace.

2. Ustal, czy potrzebujesz E, D czy obu zakresów

Porozmawiaj z pracodawcą, przełożonym albo osobą odpowiedzialną za organizację prac. W razie wątpliwości warto skonsultować zakres z organizatorem szkolenia i komisją egzaminacyjną.

3. Sprawdź, czy potrzebne są pomiary

Jeżeli obowiązki obejmują sprawdzanie parametrów instalacji lub sporządzanie dokumentacji pomiarowej, należy zweryfikować, czy wymagany zakres kwalifikacji uwzględnia prace kontrolno-pomiarowe.

4. Zweryfikuj aktualne wymagania

Wymagania formalne, sposób przeprowadzania egzaminu i zakres dokumentów mogą zależeć od aktualnych przepisów oraz zasad właściwej komisji. Przed zapisem należy sprawdzić, jakie warunki obowiązują w konkretnym przypadku.

Najczęstsze błędy przy wyborze szkolenia G1

Jednym z częstych błędów jest traktowanie każdego kursu jako potwierdzenia uprawnień. Kurs jest etapem przygotowania, natomiast kwalifikacje uzyskuje się po zdanym egzaminie.

Innym problemem jest wybór wyłącznie na podstawie nazwy „SEP”, bez sprawdzenia, czy program obejmuje właściwą grupę urządzeń i odpowiedni zakres E lub D. Należy również uważać na założenie, że kwalifikacje G1 obejmują wszystkie prace elektryczne. Ich zakres wynika z dokumentu oraz wskazanych w nim urządzeń i czynności.

Nie warto też pomijać praktycznej strony pracy. Świadectwo kwalifikacyjne potwierdza określone kwalifikacje, ale nie zastępuje doświadczenia, instruktażu stanowiskowego ani procedur bezpieczeństwa obowiązujących u pracodawcy.

Kurs G1 w Centrum Szkolenia Zawodowego

Centrum Szkolenia Zawodowego w Wieliczce koło Krakowa prowadzi szkolenia związane z uprawnieniami energetycznymi SEP w grupach G1, G2 i G3, w zakresach eksploatacji i dozoru. CSZ działa od 2001 roku, a zajęcia prowadzą wykładowcy będący praktykami. Centrum współpracuje również z komisjami egzaminacyjnymi uprawnionymi do przeprowadzania egzaminów i nadawania kwalifikacji w odpowiednim zakresie.

Przed wyborem szkolenia warto określić rodzaj wykonywanych prac, grupę urządzeń oraz wymagany zakres egzaminu. Szczegóły programu i aktualne terminy można uzyskać w Centrum Szkolenia Zawodowego.